FOTEL GFM-64 (1965)

Srebrny medalista Targów Krajowych “Jesień 1965”. Niesamowicie wygodny – jak na polskie realia lat 60 – wręcz luksusowy. Niebanalny, organiczny kształt drewnianego stelaża zapisał się na trwałe w świadomości użytkowników i wyróżnił mebel spośród wielu innych polskich wzorów.

rysunek_fotel-gfm-64_edmund-homaNa zdjęciu: Fotel wysoki GFM-64 / oryginalny projekt z 1965 roku ze zbiorów prywatnych prof. Edmunda Homy.

Zestaw foteli wypoczynkowych GFM-64 został zaprojektowany w 1965 roku przez Edmunda Homę – jednego z dwóch architektów, zatrudnionych na etacie w Komórce Wzorcującej przy Gościcińskiej Fabryce Mebli.

Komplet GFM-64 składał się z dwóch foteli: wersji z niskim oraz z wysokim oparciem. Do wysokiego modelu dołączony był zgrabny podnóżek, a jego nabywcy mogli dodatkowo cieszyć się zdejmowanym zagłówkiem (nazywanym też “podgłówkiem”). Zjednoczenie Przemysłu Meblarskiego nadało mu numerację według standardowego klucza: wysoki wariant nosił nr 300-188, niski 300-188 Var. Autorstwo zestawu często przypisuje się błędnie Juliuszowi Kędziorkowi, który był drugim członkiem duetu projektantów z Gościcina. Jako argument podaje się fotel GFM-87 stworzony przez J. Kędziorka w drugiej połowie lat 60: kształt podłokietników przypomina nieco wzór Nr 64.

W tym miejscu dotykamy ciekawego zagadnienia numeracji poszczególnych wzorów w fabryce: Edmund Homa otrzymał do dyspozycji numery parzyste, natomiast Juliusz Kędziorek – nieparzyste (z nielicznymi wyjątkami). Możemy więc mówić tutaj o systemie, który z punktu widzenia ówczesnego, socjalistycznego zarządzania, usprawniał wewnętrzne procesy w fabryce.

 

edmund-homa-gfm-64-wysokiNa zdjęciu: Fotel wysoki GFM-64 / biuletyn branżowy wydawany przez CORM / Zjednoczenie Przemysłu Meblarskiego w Poznaniu

Edmund Homa GFM-64 niski.jpgNa zdjęciu: Fotel niski GFM-64 / biuletyn branżowy wydawany przez CORM / Zjednoczenie Przemysłu Meblarskiego w Poznaniu

Biorąc pod uwagę realia PRLu można odnieść wrażenie, że fotel GFM-64 był pewnego rodzaju ekstrawagancją: cena wersji wysokiej przewyższała standardowe meble siedziskowe z tamtych lat, dodatkowo niewiele osób dysponowało przestrzenią mieszkaniową, w której zmieściłby się duży fotel z podnóżkiem. Dlatego też oryginały z lat 60 można dziś spotkać niezmiernie rzadko: z reguły stanowiły one wyposażenie bogatszych domów jednorodzinnych, albo dużych mieszkań w głównych polskich miastach.

Natomiast model z niskim siedziskiem zyskał sporą popularność i trafił pod polskie strzechy w zaskakująco dużych ilościach: Gościcino, jako jedyna polska fabryka mebli, posiadała tzw. frezarko-kopiarkę, która umożliwiała jednoczesne powielanie wielu elementów o skomplikowanych kształtach. Dzisiejsi użytkownicy i pasjonaci dizajnu nie mogą wyjść z podziwu, że tak charakterystyczny i zaawansowany technologicznie projekt powstał w PRL-owskiej rzeczywistości. Niestety, to co było standardem na Zachodzie, w Polsce stanowiło wyjątek i rzadki przywilej.

Mimo ograniczeń produkcyjnych, jakość projektu i niezwykła ergonomia, stanowiły również o jego sile i potencjale eksportowym: Fotel GFM-64 był promowany m.in. w katalogach eksportowych PAGED-u na rynek niemiecki (przełom lat 60 i 70). Tajemnicą pozostanie jednak dokładna liczba foteli, które trafiły wówczas na Zachód…

fotel-gfm-64_paged_
Na zdjęciu: fragment katalogu PAGED-u na rynek niemiecki (1970)

Pomimo tego, że projekt pozostał anonimowy przez wiele lat, Edmund Homa wspomina go z sentymentem. Najlepszym dowodem na to jest fakt, że w jego mieszkaniu do dziś używane są obie wersje fotela wraz z podnóżkiem. Profesor zaznaczał, że w swojej pracy zawsze przejawiał skłonność do form organicznych i opływowych kształtów, nieustannie poszukiwał piękna, finezji i ergonomii. Jako architekt dostrzegał braki w wielu dziedzinach, dlatego chciał tworzyć meble perfekcyjne. Projekt GFM-64 z 1965 roku jest tego doskonałym przykładem.

http://www.edmundhoma.com
http://www.politura-berlin.de

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s